We werden door de immer goedgeluimde César doorverwezen naar zijn vriend Marcilio, eigenaar van de grote Fazenda Monte Castelo én bezieler van ‘Miranda.Eco.Fish’, eerder zijn hobby.  De Rio Miranda is één van de hoofdaders die meandert door het zuidelijke deel van Pantanal, het grootste draslandgebied ter wereld.  Marcilio zou er over een dozijn vissersboten beschikken en trekt er dikwijls opuit om te vissen in de visrijke waters van Pantanal.  Volgens César maken we in dit gebied de grootste kans om – naast andere dierenpracht-  de koning van deze wildernis te ontmoeten, de Jaguar.   We kiezen ervoor om zoveel mogelijk uit het toeristische circuit te blijven en dus besloten we om naar Fazenda Monte Castelo af te zakken en Marcilio te boeken als gids voor een tweedaagse bootexpeditie op de Rio Miranda.   

Pantanal heeft een oppervlakte van 6,5 maal België.  In het regenseizoen (onze winter)  komt normaal 80% daarvan onder water te staan, maar dit jaar bleef het helemaal droog waardoor er maar weinig water is.  Dat is geen goede zaak voor dit dichte flora- en fauna-ecosysteem.  Het heeft slechts één klein voordeel. Men maakt meer kans om de koning van de jungle te zien langs de rivier. De jaguar ! 

In tegenstelling tot andere katachtigen die er ronduit een hekel aan hebben, houdt hij van water.  Radiotelemetrisch onderzoek toont aan dat een jaguar zich nooit verder dan 500 meter van water ophoudt.  Dàt en warmte.  Op het heetst van de dag zoekt hij steevast de strandjes op om er te zonnebaden, om vervolgens als een volleerde zwemmer een lange duik te maken in het sop.  Door zijn waterafstotende vacht blijft zijn lichaamstemperatuur constant. Hij kan ook heel lang onder water blijven waarbij hij al duikzwemmend de bodem van de rivier afspeurt.  Jaguars worden vooral actief bij ochtend- en avondschemering.  Met hun ronde pupillen kunnen ze bijzonder goed zien in het halfduister. Ze verschuilen zich dan in de uitbundige vegetatie op de oevers van de rivier en besluipen de prooi op hun zachte voetkussens, langzaam en geruisloos. 

De jaguar wordt niet voor niets de koning van Pantanal genoemd.  Een volwassen mannetje meet algauw 180 cm zonder staart, heeft een schouderhoogte van 80cm en weegt tot 120kg.  Alle dieren staan op zijn menu. De meeste prooien worden gedood met één beet dwars door de schedel of de ruggengraat. Bij voorkeur capibara’s (de Nederlandse vertaling is ‘waterzwijn’, al is het in de verste verte een zwijn maar wel een knaagdier en hier talrijk vertegenwoordigd), pekari’s of navelzwijnen, herten, apen, tapirs, zelfs reuzenslangen.  De grote hoektanden in zijn brede, sterke kaken hebben ook geen moeite met de pantsers van schildpadden en gordeldieren of de dikke beschermde hoornplaten van kaaimannen, al moet gezegd dat hij ze liever openrijt aan hun zijkant waar het pantser dunner is.  Door de rijke hoeveelheid grote vissen zijn er in de regio heel veel kaaimannen en mogelijk is dàt wel zijn lievelingsvoedsel want hij gaat ze met plezier te lijf.

Tijdens onze eerste nacht op de fazenda Monte Castelo werden we beiden rond 2 uur s’nachts wakker door een kort maar luid gegrom, een aangeblazen “Wheuuuh, Wheuuuh“ op bastoon.  Herkenbaar omdat Marcilio ons bij de avondmaaltijd had verteld dat een Jaguar niet brult zoals een leeuw maar eerder gromt met een typisch “Wheuuuh, Wheuuuh“.  We staken ons hoofd naar buiten en checkten even of Marcilio niet onder ons raam stond maar hij was nergens te bespeuren.  Zou het….?

De volgende dagen speurden we de oevers en de strandjes van de Rio Miranda af.  De natuur, de fauna en flora zijn er adembenemend en we hadden het erg naar ons zin met onze Braziliaanse gids (en met zijn olijke vrienden – zie blog van Roel). Echter … er was écht geen kat te zien !  Marcilio kon het niet geloven en verdubbelde zijn inzet door op de tweede dag een extra lange boottocht van 100km te maken.  Tijdens het middagmaal, terug bij de (vr)olijke vrienden van de milieupolitie -die er op toeziet dat er niet gevist en gejaagd wordt in de beschermde gebieden- vertelde men ons dat de aanhoudend sterke noordenwind van 35 km/h wellicht de stoorzender was.  Jaguars schuwen dan het strand en houden zich liever uit de wind tussen de hoge oevervegetatie, dus onzichtbaar. “Misschien maken jullie nog een kans bij de avondschemering wanneer niet alleen de zon maar ook de wind gaat liggen.”  Na een leuke namiddag met veel bezienswaardigheden maar opnieuw zonder grote kat, voeren we stilaan huiswaarts.  De zon begon verdacht laag te staan.  We hadden er inmiddels al beiden vrede mee dat je een wilde natuur niet kan dwingen. Wij hadden onze inspanningen alvast gedaan om de koning van de jungle te ontmoeten. Twee dagen gehots en gebots waardoor we onze eigen billen niet meer konden voelen en het ongemak van de honderden muggen die zich met hun zuigsnuit toch een weg door onze zonnewerende longsleeves hadden weten te vinden.   Roel’s rug zag er als een rood speldenkussen uit. Achter mij verdronk Marcilio zijn teleurstelling met de zoveelste koude pint uit de coolbox waarna hij nog snel een Portugees schietgebedje prevelde.  Tot hij in zijn rechter ooghoek, ja hij, een prachtig exemplaar in het vizier kreeg dat zich hoog op de oever had neergevleid.  “Por Deus! Please silence and not moving !”  Boordmotor af en volledige stilte.  Hij navigeerde ons in meerdere malen en gebruik makend van de stroming tot vlak bij de oever.  Daar stonden we dan.  Letterlijk oog in oog met … Over alertheid, aanwezigheid en bewustzijn gesproken.  Zijne majesteit hield ons met krachtige blik een volle 10 minuten in het oog.  Zij was niet ten volle op haar gemak.  Bij ons was het niet anders.  Bij een mannelijk dier zou hij niet zo dichtbij komen, verzekerde hij ons. ????? Huiveringwekkend en intens. De robuuste maar uiterst flexibele, atletische lichaamsbouw verraadt haar enorme kracht.  De vacht met de typische rozettentekening, telkens gevuld met één of meerdere zwarte stippen, en de zwartere onderkant zijn van een pure schoonheid en werden nog magischer bij haar gracieuze bewegingen.  Marcilio begon te wenen en stamelde dat hij ongeacht het aantal ontmoetingen steeds opnieuw geraakt wordt zonder dat hij kon uitleggen waarom precies.   Ik had zo mijn vermoeden.  Na wat getwijfel en wat over en weer geloop dook ze uiteindelijk het groene gordijn achter zich in.  We bleven met zijn drieën drijven in pure verwondering.  Met nog een half uurtje te varen, dronken we -deze keer samen- een koel Braziliaans Therezópolispintje om het onverhoopte succes van de dag te vieren.  Hotsend, botsend en klotsend voeren we de nacht in terwijl Marcilio, helemaal in zijn sas, in mijn oor kraaide van plezier “ Wheuuuh, Wheuuuh, Wheuuuh “  Deze keer was hij het wel !